Jaaroverzicht 2016 – deel 5

Ook dit maal ben ik aan de slag gegaan om de spraakmakende zaken op social media met een juridisch tintje van afgelopen jaar op een rijtje te zetten. Dit keer onderverdeeld naar 5 deelgebieden. Mocht er volgens jou een item ontbreken dan hoor ik dat heel graag!

De eerder gepubliceerde delen zijn:
Privacy
Eigendom
Strafrecht
Marketing

Dit vijfde en tevens laatste deel behandelt enkele spraakmakende arbeidsrechtelijke zaken die aan bod kwamen in 2016.

1. Voor & tijdens arbeidscontract

Eigenaar van een bedrijf werd vervolgd omdat hij een homoseksuele stagiair had afgewezen op basis van het geloof.

In een uitzending van Nieuwsuur werd middels voorbeelden duidelijk gemaakt dat werkgevers hun werknemers volgen op social media. Vanuit de Autoriteit Persoonsgegevens wordt vooral ingezoomd op het feit dat werkgevers hun werknemers heimelijk volgen of gaan zoeken naar informatie die niet openbaar gedeeld wordt. Daarover wordt duidelijk gezegd dat dat niet is toegestaan en dat je duidelijk moet zijn naar elkaar toe zodat werkgever en werknemer weten wat ze van elkaar kunnen verwachten op dit gebied.

2. Ontslag

In 2015 oordeelde de rechtbank Amsterdam al dat het aanzeggen van een ontslag via Whatsapp is toegestaan mits kan worden aangetoond dat het bericht is gelezen door de werknemer. Hiervoor zijn de blauwe vinkjes niet voldoende als bewijs maar een reactie op een WhatsApp bericht blijkt wel voldoende bewijs te vormen. Begin 2016 bepaalde de rechtbank Gelderland dat ontslag op staande voet ook via WhatsApp kan plaatsvinden. In dit geval was dit ontslag niet rechtsgeldig maar in beginsel is het wel mogelijk dit via WhatsApp te doen.

Een lerares had op haar telefoon een naaktfoto staan die ze van plan was naar haar man te sturen op valentijnsdag. Tijdens een les moest ze even naar de gang en liet haar telefoon achter. Daarop opende een leerling haar apps en galerij en vond de foto. Hij besloot hierop een foto te maken van deze naaktfoto en deze te verspreiden.
De lerares werd ervan beschuldigd dat ze haar telefoon onbewaakt en onvergrendeld achter zou hebben gelaten. De leerling heeft later tijdens een klachtprocedure aangegeven schuldig te zijn aan het doorsturen van deze foto’s.

3. Relatiebeding

De uitzending van Nieuwsuur, die ik hierboven al aanhaalde, kwam tot stand na een onderzoek onder de leden van de Vereniging van Arbeidsrechtadvocaten. De advocaten die te maken hebben met ontslagzaken zien een toename van zaken waarbij social media een rol speelt. Hierbij speelt onder meer ook het schenden van het relatiebeding een rol, door bijvoorbeeld contacten van LinkedIn te behouden.

Sexting; wat te doen?

Medio januari 2016 in het nieuws: Naaktfoto’s Tilburgse meisjes gaan rond op Instagram. Vreselijk voor alle betrokkenen.

Wat kun je doen?

Zelf denk ik dat er een grote taak ligt voor ouders/opvoeders. Geef het voorbeeld, stel grenzen maar vooral…praat met je kinderen. Hoe was het vandaag op WhatsApp/Instagram/Snapchat? Kinderen van de basisschool mogen vaak niet alleen naar een sportclub fietsen in het donker maar zonder begeleiding/toezicht op social media is geen probleem.

Slachtoffer?

Bijna iedereen (ook de deskundigen) hoor ik eigenlijk alleen over de meisjes zelf en hun ouders. Het advies is om pubers duidelijk te maken nooit een seksueel getinte foto van zichzelf te maken en met iemand te delen. Ook niet als je die persoon vertrouwt. Dat is op zichzelf wel logisch maar of het realistisch is waag ik te betwijfelen. Als het bovendien gaat om gemonteerde foto’s waarop het hoofd van een meisje wordt gemonteerd op het (naakte) lijf van iemand anders dan helpt dit niet echt.

Account maken en foto’s plaatsen

Degene die het account aanmaakt en de foto’s plaatst is in beginsel strafbaar. Hij of zij verspreidt in principe kinderporno. Als het gaat om foto’s die met wederzijdse instemming worden uitgewisseld dan wordt meestal niet vervolgd. Wanneer er sprake is van knip- en plakwerk waarbij het hoofd niet hoort bij het lichaam is er sprake van smaad of laster. Als er gebruik wordt gemaakt van het naakte lichaam van een minderjarige blijft het kinderporno en dus strafbaar. Hier was ook sprake van in Limburg begin maart 2016.

Doorsturen, taggen en delen/liken van de foto’s

Iedereen die de foto’s verder deelt pleegt een strafbaar feit. Daar staat bijna niemand bij stil. Zelfs ouders zie ik vaak foto’s of filmjes doorsturen waarbij ik mijn vraagtekens zet. Geef je kinderen daarom het advies geen foto’s of filmpjes door te sturen en doe dit zelf ook niet! Ik adviseer ook om dit soort afbeeldingen te verwijderen uit de galerij van je telefoon omdat het ook niet is toegestaan kinderporno in bezit te hebben.

Tips

Een kenmerk van pubers is dat ze de consequenties van hun daden niet goed kunnen overzien. Een extra argument om juist als ouder maar ook als leraar het gesprek met hen aan te gaan. Ik beveel van harte de tips aan op mediawijsheid om met je puber te praten over sexting.

Recht & Social Media 2015 / Ontslag

Eind 2015 tijd voor het opmaken van de jaaroverzichten Recht & Social Media.

De afgelopen dagen zijn de volgende delen verschenen:
Nep-accounts en nep-recensies
Opruiing
Wraakporno
Scheidingen

In dit deel een top 8 van arbeidsrechtelijke consequenties van social media met daarin dit jaar voornamelijk ontslagzaken.

8. Ontslag nog voordat je bent begonnen vanwege een tweet

Begin februari werd een Amerikaans meisje door een tweet die ze had gepost ook weer via een tweet ontslagen nog voordat ze met haar baan gestart was.

7. Verbod voor personeel tot plaatsen foto’s op social media

Personeel van het beroemde Coachella werd voordat het festival begon verboden foto’s (of andere informatie) te plaatsen op social media om het verrassingseffect te behouden.

6. Facebookberichten verwijderen op last van werkgever

Een ambtenaar van de gemeente Eindhoven diende zijn protestberichten omtrent sluiting van de ijsbaan te verwijderen van zijn baas. Volgens het bericht in het ED was er geen sprake van een verbod maar een verzoek door de leidinggevende. Ambtenaren dienen sowieso terughoudend te zijn met het uiten van hun privé mening zeker wanneer deze ingaat tegen de genomen besluiten.

5. Ontslag vanwege feestfoto’s

Topman van modelabel J. Crew moest in juni tijdens een grote ontslagronde 175 mensen ontslaan. Daarna ging hij uitgebreid feesten. Die foto’s belandden op social media en naar aanleiding daarvan ontstond behoorlijk veel commotie. Na deze actie stond hij zelf op straat.

4. Foto van de notaris

De notaris die vorig jaar in het nieuws kwam vanwege het plaatsen van een foto op Facebook waarop hijzelf met konijnenoren is afgebeeld samen met de kopers van vastgoed uit de failliete boedel die nepborsten voor zich houden is ook in hoger beroep een week geschorst. Er wordt geoordeeld dat de betreffende notaris er niet alles aan heeft gedaan “om de gevolgen van zijn handelen zoveel als mogelijk te beperken”. De foto is door hem pas verwijderd nadat de advocate hem had verzocht om een verklaring. Alhoewel hij aangaf dat hij de foto niet zelf op zijn Facebook-pagina had geplaatst heeft hij geen uitleg gegeven over hoe de foto daar dan terecht is gekomen. Bovendien heeft hij de foto geliked. Dit handelen valt de notaris volgens het oordeel van het hof zwaar aan te rekenen.

3. Ontslag na controversieel filmpje

Bankmedewerkers van de Engelse bank HSBC werden op staande voet ontslagen nadat ze een nep-onthoofdingsfilmpje in scene hadden gezet tijdens een personeelsuitje en dit vervolgens op Instagram plaatsten. Zelf kon ik dit nauwelijks geloven….

2. Ontslag aanzeggen via Whatsapp

Conform de nieuwe Wet Werk en Zekerheid (WWZ) dient een werkgever een tijdelijke werknemer uiterlijk 1 maand vóór datum einde dienstverband schriftelijk te informeren of de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd wel of niet wordt voortgezet (aanzegverplichting). Dit geldt voor arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd met een looptijd van tenminste 6 maanden. De rechtbank Amsterdam oordeelde dat het aanzeggen van een ontslag via Whatsapp is toegestaan mits kan worden aangetoond dat het bericht is gelezen door de werknemer. De blauwe vinkjes zijn niet voldoende (iemand anders kan bericht op jouw telefoon hebben gelezen) maar een reactie blijkt voldoende te zijn als bewijs dat degene voor wie het bericht was bestemd dit ook heeft gelezen.

1. WhatsApp berichten aan collega over leidinggevende

Een productiebedrijf in schoonmaakmiddelen had een van haar werknemers die al 16 jaar in dienst was op staande voet ontslagen vanwege het feit dat deze werknemer twee WhatsApp berichten had gestuurd naar een collega over de leidinggevende. Dit betrof een foto van een grafsteen met als tekst “Voor altijd weg door de servercrash maar voorgoed in ons hart” en een foto van een lijkwagen met de tekst “hol schon mal den Wagen”. De kantonrechter oordeelt dat de berichten onbetamelijk zijn maar niet kan worden vastgesteld dat deze ook bedreigend zijn omdat de berichten niet aan leidinggevende zelf zijn gestuurd. Het ontslag op staande voet is aldus niet terecht.

Iedereen een fijne jaarwisseling en een geweldig begin van 2016! Als afsluiter van deze serie volgt morgen nog een overzicht van enkele bijzondere zaken die te maken hebben met Recht & Social Media.